Dowladda Soomaaliya iyo Qaramada Midoobay ayaa Isniintii 26 Oktoobar 2026 magaalada Muqdisho ku qabtay xaflad lagu xusay dhammaadka Hawlgalka Siyaasadda ee Qaramada Midoobay ee Soomaaliya (UNTMIS), sida ay wariyay Dawan Africa.
Xafladda waxaa wada hoggaamiyay Ra’iisul wasaare ku xigeenka Saleh Ahmed Jama iyo madaxa UNTMIS ee xilka haya, Raisedon Zenenga. Awoodda UNTMIS Soomaaliya waxay joogsanaysaa Sabtida 31 Oktoobar 2026.
Dawan Africa ayaa sheegtay in xafladda ka qaybgaleen saraakiil dowladda ah, lammaanayaasha caalamiga ah, ururrada bulshada rayidka ah, saraakiil sare oo UN ah iyo madaxweynihii hore Sharif Sheekh Axmed.
Hadallada xafladda
Zenenga ayaa sida ay wariyay Dawan Africa yiri dhammaadkan “ma muujinayo dhammaadka taageerada UN, mana yareynayo ballanqaadka lammaanayaasha Soomaaliya”, wuxuuna ku daray inuu “furayo cutub cusub” oo iskaashiga UN iyo Soomaaliya ah.
Wuxuu u mahadceliyay Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud inuu ogolaaday kala-guurka labada sano ah, iyo Boqortooyada Midowday oo qorta qaraarrada Golaha Amniga ee arrintan. Sidoo kale wuxuu soo dhaweeyay casuumaadda wadahadal ee madaxweynuhu u fidiyay dhinacyada siyaasadeed ee ay khuseyso. Guddi farsamo oo wadajir ah ayaa kormeeray wareejinta hawlaha loo gudbinayay hay’adaha Soomaaliya, kooxda UN-ka ee dalka iyo UNSOS, sida ay sheegtay Dawan.
“Waa maalin guul ah, waa maalin taariikhi ah,” ayuu yiri Saleh Ahmed Jama. “Maanta xaaladdii way isbeddeshay. Soomaaliya waxay ku fadhiisaa Golaha Amniga, waana mid ka mid ah 15-ka dal ee xubnaha ka ah,” ayuu raaciyay. Wuxuu u sheegay wariyeyaasha in xafladdu muujinayso in Soomaaliya ka tagtay xilligii kala-guurka iyo dhibaatooyinka adag.
AFP ayaa sheegtay in Al-Shabaab ay gacanta ku hayso qayb badan oo dalka ka mid ah, in aysan jirin heshiis doorasho, iyo in taageerada maaliyadeed ee AUSSOM aan la hubin.
UNTMIS Soomaaliya: sida uu u bilowday una dhammaaday
UNTMIS wuxuu beddelay UNSOM 1 Nofembar 2024, sida ku cad Qaraarka 2753 (2024) ee Golaha Amniga, kaas oo la ansixiyay 30 Oktoobar 2024. Qaraarku wuxuu dejiyay kala-guur labo sano ah oo ku egyahay 31 Oktoobar 2026.
Sida ay sheegtay UNTMIS, marxaladda koowaad (Nofembar 2024 ilaa Oktoobar 2025) waxaa loo qorsheeyay in lagu wareejiyo isuduwidda arrimaha isbeddelka cimilada, la-talinta xasilinta iyo DDR, ka hortagga xagjirnimada rabshadleh, ka shaqaynta miinooyinka, iyo ilaalinta dhallinyarada iyo carruurta.
Marxaladda labaad (Nofembar 2025 ilaa Oktoobar 2026) hawlihii harsanaa tartiib tartiib ayaa loogu wareejinayay dowladda federaalka, kooxda UN-ka ee dalka iyo lammaanayaal kale. Hadafku wuxuu ahaa in hawlaha hadhay oo dhan la wareejiyo dhammaadka Oktoobar 2026, sida ay sheegtay UNTMIS.
Qaraarka 2809 (2025), oo 23 Desembar 2025 lagu ansixiyay codad 15-0 ah, ayaa u ogolaaday AUSSOM ilaa 31 Desembar 2026, wuxuuna go’aamiyay in UNTMIS joojiyo hawlihiisa oo dhan 31 Oktoobar 2026, sida ay wariyeen AllAfrica iyo unscr.com.
Waxa joogsanaya iyo waxa sii socda
Kooxda UN-ka ee dalka, oo hoggaamin doona George Conway oo ah Isuduwaha Deggan iyo Gargaarka Bani’aadamnimo, ayaa sii wadi doonta taageerada mudnaanta Soomaaliya, sida ay sheegtay Dawan Africa.
Ku xigeenka Wakiilka Boqortooyada Midowday, Archie Young, ayaa 23 Desembar 2025 yiri qaraarku “si cad u aqoonsan yahay caqabadaha” la xiriira dhaqaale la’aanta AUSSOM iyo yaraanta lacagta caddaanka ah ee UNSOS, sida ay wariyay AllAfrica.
Hawlgalku wuxuu dhammaanayaa iyadoo jadwalka doorashada uu muran ka taagan yahay. Guddiga Doorashooyinka ayaa Khamiistii 15 Oktoobar 2026 shaaciyay in doorashada baarlamaanka la qabanayo 15 Abriil 2027, tan madaxweynahana 15 Maajo 2027, sida ay wariyay AFP. Falanqeeyaha Samira Gaid ayaa AFP u sheegay: “Ma jiro heshiis siyaasadeed oo doorashooyinkaas lagu qabanayo.”
Eeg sidoo kale warbixinnada hore ee codsiga Sharif Sheekh Axmed ee Maxkamadda Sare iyo khilaafka dastuurka ee Villa Somalia iyo Puntland.
Waxa dhici doona
Jadwalka waa kan soo socda, sida ku cad Qaraarka 2809 ee Golaha Amniga iyo warbixinta AFP ee ku saabsan Guddiga Doorashooyinka.
| Taariikhda | Dhacdada |
|---|---|
| 31 Oktoobar 2026 | UNTMIS wuxuu joojinayaa hawlihiisa |
| 31 Desembar 2026 | Oggolaanshaha AUSSOM wuu dhammaanayaa |
| 15 Abriil 2027 | Doorashada baarlamaanka |
| 15 Maajo 2027 | Doorashada madaxweynaha |
